Pary pojęć
Pary przeciwieństw, do których autor wraca w całej książce. Po lewej Wschód, po prawej Zachód. Każda para prowadzi do rozdziału, który ją wprowadza.
Część 1 Skąd przychodzimy: Dao (道) a Bóg (神)
- Nieprzejawione
(不顯)Prawda jest, ale nie da się jej wypowiedzieć: „Dao, które można wypowiedzieć, nie jest wiecznym Dao” Przejawione (示顯)Prawdę można wypowiedzieć: objawienie i dogmat Nieprzejawione jest rdzeniem filozofii przyrody, tak jak przejawione jest rdzeniem religii objawionej. Ponieważ uznaje, że prawda istnieje, nieprzejawione nie jest zachodnim agnostycyzmem.
Część 1, rozdział 1 · Dlaczego, kiedy i jak ukształtowały się pojęcia Dao i Boga?
- Dao
(道)Prawo przyrody Bóg (神)Byt ponad przyrodą W odróżnieniu od religii objawionej, która uznaje cuda, Dao rządzące Wschodem jest filozofią przyrody, wyrażającą przyrodę. Dlatego na Wschodzie nie powstała religia nadprzyrodzona.
Część 1, rozdział 2 · Dao i Bóg: skąd pochodzą przyroda i wszechświat i jak się poruszają?
- Niebyt
(無)Dao czyni niebyt początkiem wszechświata Byt (有)Bóg czyni byt początkiem wszechświata Daodejing i Pięcioksiąg stawiają na początku Dao lub Boga, a potem wyjaśniają pochodzenie i prawa wszechświata.
Część 1, rozdział 2 · Dao i Bóg: skąd pochodzą przyroda i wszechświat i jak się poruszają?
- Filozofia przemiany
(變化論)Niebyt i byt przechodzą jedno w drugie Filozofia bytu (存在論)Byt zaczyna się od stworzenia nieba i ziemi przez Boga Przemiana między niebytem a bytem stała się kosmiczną zasadą Wschodu; filozofia bytu, dla której istnieje tylko byt, zasadą Zachodu.
Część 1, rozdział 2 · Dao i Bóg: skąd pochodzą przyroda i wszechświat i jak się poruszają?
- Yijing
(易經)Przewidywać przyszłość przez przemianę Wyrocznia (神託)Pytać o przyszłość przez byt Jedno i drugie przez tysiąclecia służyło przewidywaniu przyszłości w przełomowych chwilach. Ale filozofia przemiany Yijing, przez taoizm i konfucjanizm, wciąż żyje w myśli Wschodu.
Część 1, rozdział 2 · Dao i Bóg: skąd pochodzą przyroda i wszechświat i jak się poruszają?
- Teologia apofatycznaDao mówi: „Nie jestem dobrotliwe” AntropomorfizmBóg jest dobry
Dao nieprzejawionego wyraża absolut przez zaprzeczenie; Bóg przejawionego ukazuje się w ludzkiej postaci.
Część 1, rozdział 3 · Jak Dao i Bóg traktują człowieka?
- Niedziałanie
(無爲)Ruch we właściwej chwili: „działanie przez niedziałanie” (爲無爲) Działanie celowe (有爲)Działanie takie, jakim ustanawia je prawo Boże Źródło ludzkiego działania. Niedziałanie występuje w Daodejing jako źródło działania Dao; działanie celowe w religii objawionej jako prawo Boże.
Część 1, rozdział 3 · Jak Dao i Bóg traktują człowieka?
- Kultura etykiEtyka ważniejsza niż prawo Kultura prawaPaństwo prawa ważniejsze niż etyka
Na Wschodzie, który ceni niedziałanie, pierwsza jest etyka; na Zachodzie, który ceni działanie celowe, pierwsze jest prawo.
Część 1, rozdział 3 · Jak Dao i Bóg traktują człowieka?
- Yin i yang
(陰陽)Widzieć sprawy ludzkie w przemianie i harmonii, w pomyślności i niepomyślności (吉凶) Dobro i zło (善惡)Widzieć sprawy ludzkie w bycie i przeciwieństwie, w dobru i złu Miara ludzkiego działania. Myśl o yin i yang idzie za filozofią przemiany; myśl o dobru i złu rodzi się z filozofii bytu.
Część 1, rozdział 3 · Jak Dao i Bóg traktują człowieka?
- GoPoszerzać shi (勢): Sztuka wojny Sunzi SzachyAtakować i zwyciężać: Clausewitz
W rywalizacji Zachód mierzy w atak i zwycięstwo; Wschód stara się poszerzyć siłę swojego położenia. Go szuka zwycięstwa względnego.
Część 1, rozdział 3 · Jak Dao i Bóg traktują człowieka?
- RelacjonizmChronić własny interes, licząc się z innymi IndywidualizmJednostka jest rdzeniem cywilizacji
Taoizm, konfucjanizm i buddyzm odrzucają trybalizm i bronią relacjonizmu. Relacjonizm nie rezygnuje z niezależności jednostki.
Część 1, rozdział 4 · Dao i Bóg, osie cywilizacji Wschodu i Zachodu
- KomplementarnośćFizyka współczesna: yin i yang się dopełniają PrzeciwieństwoFizyka klasyczna: dobro i zło sobie przeciwstawiają
Komplementarność, która w fizyce współczesnej zastąpiła przeciwieństwo, utrwaliła się w naukach przyrodniczych, ale nauki humanistyczne zdobywa tylko powoli.
Część 1, rozdział 4 · Dao i Bóg, osie cywilizacji Wschodu i Zachodu
- Konfucjusz · Laozi · XunziFilozofia przyrody Wschodu Wolter · Rousseau · Spinoza„Bóg i przyroda to jedno”, „Powrót do natury”
Dialog Dao i Boga w XVII i XVIII wieku. Zachodni myśliciele oświecenia w końcu zbliżyli się do filozofii przyrody Wschodu.
Część 1, rozdział 4 · Dao i Bóg, osie cywilizacji Wschodu i Zachodu
Część 2 Kim jesteśmy: jedność ducha i ciała (心身一體) a walka ducha z ciałem (靈肉鬪爭)
- Duch i ciało
(心身) · teoria li i qi (理氣論)Duch i instynkt się dopełniają Dualizm ducha i instynktuKartezjusz: dusza mieszka osobno, w szyszynce Pytanie, czy duch jest ważniejszy od instynktu, nie pojawia się we wschodniej teorii natury ludzkiej, teorii jedności ducha i ciała.
Część 2, rozdział 2 · Czy duch (精神) jest ważniejszy od instynktu (本能)?
- Kształtowanie charakteruCharakter kształtuje się w granicach wrodzonej natury Umowa społecznaTeoria zrodzona z przymierza między Bogiem a człowiekiem
Zachodnia teoria umowy społecznej zrodziła się z przymierza między Bogiem a człowiekiem, które przez ponad tysiąc lat rządziło Zachodem. Na jej miejscu Wschód stawia kształtowanie charakteru.
Część 2, rozdział 3 · Teorie natury ludzkiej Wschodu i Zachodu: czy natura ludzka się zmienia, czy jest stała?
- Ani dobra, ani zła · dobra · złaGaozi, Mencjusz, Xunzi: zmienny charakter człowieka Zła · dobra · czysta tablicaHobbes, Rousseau, Locke: niezmienna natura człowieka
Teoria zachodnia twierdzi, że natura ludzka się nie zmienia; teoria wschodnia widzi, jak charakter człowieka zmienia się w granicach wrodzonej natury.
Część 2, rozdział 3 · Teorie natury ludzkiej Wschodu i Zachodu: czy natura ludzka się zmienia, czy jest stała?
- Duch jako zwierciadłoInstynkt wysyła światło, duch je odbija Duch jako źródło światłaDuch świeci sam i uwalnia się od instynktu
Obraz autora. Wziąć ducha za źródło światła, jak czystą tablicę Locke’a, to ryzykować wiarę, że duch może się uwolnić od instynktu.
Część 2, rozdział 3 · Teorie natury ludzkiej Wschodu i Zachodu: czy natura ludzka się zmienia, czy jest stała?
- Wolność w obrębie losuDuch jest wolny w granicach instynktownego losu Determinizm a wolna wolaProblem zrodzony z wiary, że Bóg stwarza człowieka i nad nim czuwa
Człowiek rodzi się z warunkiem „wolności w obrębie losu”. Jeśli rozstrzygnąć sprawę natury i wychowania po wschodniemu, problem determinizmu i wolnej woli znika.
Część 2, rozdział 3 · Teorie natury ludzkiej Wschodu i Zachodu: czy natura ludzka się zmienia, czy jest stała?
- Zarządzać rzeczywistościąHarmonia stosunków międzyludzkich, ze stałym wysiłkiem Gonić za ideałemWizja dla całej ludzkości: religia i ideologia
Wizja Zachodu jest wielka i wspaniała, ale jej zasadniczym problemem jest brak realizmu. Wschód goni nie za wizją, lecz za harmonią stosunków.
Część 2, rozdział 3 · Teorie natury ludzkiej Wschodu i Zachodu: czy natura ludzka się zmienia, czy jest stała?
- Sens życiaRelacjonizm: etyka oparta na sobie i innych Szczęście jednostkiIndywidualizm: szukanie raju lub szczęścia
Cel natury ludzkiej. Relacjonizm szuka sensu życia; indywidualizm szczęścia.
Część 2, rozdział 3 · Teorie natury ludzkiej Wschodu i Zachodu: czy natura ludzka się zmienia, czy jest stała?
- Ren
(仁)Konfucjusz: kochać ludzi Miłość (愛)Jezus: kochać bliźniego Ren Konfucjusza niczym się nie różni od miłości bliźniego u Jezusa. To etyka ponad wszelką myślą i odpowiedź na pytanie: „Jak człowiek może być dobry bez Boga?”
Część 2, rozdział 4 · Jak człowiek może być dobry bez Boga?
- Rada przyrodyEtyka to to, co radzi przyroda Przykazanie BogaEtyka to to, co nakazuje Bóg
Ta sama etyka, inaczej ugruntowana. Także zachodni przyrodnicy zaczęli rozumieć, że etyka nie jest przykazaniem Boga, lecz radą przyrody.
Część 2, rozdział 4 · Jak człowiek może być dobry bez Boga?
- Oświecony interes własnyAltruizm tkwi w naturze ludzkiej Poświęcenie własnego interesuAltruizm to rezygnacja z własnego interesu
Czym jest altruizm? Wschód widzi w altruizmie oświecony interes własny (enlightened self-interest).
Część 2, rozdział 4 · Jak człowiek może być dobry bez Boga?
Część 3 Dokąd zmierzamy?
- Minben
(民本主義)Ideał ekonomii politycznej, wcześnie rozwinięty na Wschodzie Demokracja (民主主義)Ustrój polityczny powstały wraz z państwami narodowymi XVII i XVIII wieku Wschód utworzył państwa narodowe prawie dwa tysiące lat przed Zachodem, a państwo narodowe nieuchronnie rodzi ekonomię polityczną minben.
Część 3, rozdział 2 · Pojawienie się państwa narodowego na Wschodzie i na Zachodzie i narodziny ekonomii politycznej
- Niedziałanie
(無爲): kierować wolnościąInteres prywatny i dobro wspólne się ścierają; dlatego wolnością jednostki trzeba kierować Leseferyzm (自由放任): zostawić wolność samej sobiePaństwo się powstrzymuje, a wolność jednostki zostaje pozostawiona samej sobie Francuscy fizjokraci, zainspirowani taoistycznym niedziałaniem, rozpowszechnili leseferyzm na Zachodzie.
Część 3, rozdział 2 · Pojawienie się państwa narodowego na Wschodzie i na Zachodzie i narodziny ekonomii politycznej
- Chwytająca rękaKierować ręką władcy, która zabiera ludowi to, co do niego należy Niewidzialna rękaAdam Smith: prywatne interesy sumują się w dobro wspólne
W filozofii ekonomii politycznej egoizm jest właśnie chwytającą ręką człowieka. Wschodnia ekonomia polityczna pyta, jak tą ręką kierować.
Część 3, rozdział 3 · Przepaść polityczno-gospodarcza między Wschodem a Zachodem: konflikt interesu prywatnego i dobra wspólnego a ich zbieżność
- Konflikt interesu prywatnego i dobra wspólnego„Im więcej praw, tym więcej złodziei” Zbieżność interesu prywatnego i dobra wspólnegoMandeville, Bajka o pszczołach
W odróżnieniu od nowożytnych zachodnich myślicieli ekonomicznych, dla których interes prywatny i dobro wspólne same się zbiegają, Wschód twierdzi, że się ścierają.
Część 3, rozdział 3 · Przepaść polityczno-gospodarcza między Wschodem a Zachodem: konflikt interesu prywatnego i dobra wspólnego a ich zbieżność
- Shuzhi
(術治)Filozofia, która chroni dobro wspólne przed interesem prywatnym Polaryzacja (兩極化)Zrodzona z pogoni za interesem prywatnym kosztem dobra wspólnego Przez rewolucję przemysłową i rewolucję AI przebiega polaryzacja, która towarzyszy wzrostowi wydajności. Naprzeciw niej stoi wschodnie shuzhi, oparte na teorii konfliktu interesu prywatnego i dobra wspólnego.
Część 3, rozdział 4 · Dokąd prowadzi nas rewolucja AI: polaryzacja a shuzhi (術治)