தன் பரிணாமத்தின் தொடக்கத்தில் மனிதகுலம், இதுவரை கேள்விப்படாத மனச் செயல்பாட்டைக் கண்டு வியப்படைந்தது. இறந்தவர்கள் கனவில் தோன்றினர்; மர்மமான வெளிப்பாடுகளும் கிடைத்தன. பூமியின் உயிரினம் ஒன்று முதன்முறையாக அனுபவித்த இந்த மன நிகழ்வுகளை எவ்வாறு கையாள்வது என்பதே சிக்கலானது. மன நிகழ்வுகளை எவ்வாறு காண்பது? உள்ளமும் உடலும், ஆவியும் ஊனும், மனமும் உடலும் என்ற இவ்விரண்டுக்கும் இடையிலான உறவை எவ்வாறு காண்பது? மனித இயல்புக் கோட்பாட்டிலேயே கிழக்கு-மேற்கு நாகரிகங்கள் மூலத்திலிருந்தே பிரிகின்றன. கிழக்கு இவ்விரண்டையும் மனமும் உடலும் (心身) இசைவதாக விளக்குகிறது; மேற்கு ஆவிக்கும் உடலுக்குமான (靈肉) போராட்டமாக விளக்குகிறது. நாம் யார் என்ற கேள்விக்குக் கிழக்கும் மேற்கும் தரும் விடைகள் இங்கே தொடங்குகின்றன.
மனத்தையும் உள்ளுணர்வையும் தனித்தனி இருப்புகளாகக் கையாண்டு மனத்தின் மீது ஒருமுகப்படும் மேற்கில், மனத்தைப் பல்வேறு பெயர்களால் அழைக்கின்றனர்: ஆத்மா, மனம் (ஆன்மா), பகுத்தறிவு. ஆத்மா என்ற சொல் பண்டைய காலத்தில் பெரிதும் பயன்பட்டது; அது மதத்தோடு தொடர்புடையது. ஆத்மா சாவுக்குப் பின்னும் உயிர்வாழ்ந்து கடவுளோடு இருக்கிறது என்று கருதப்படுகிறது. மனம் (ஆன்மா) என்ற சொல் பெரும்பாலும் இடைக்காலக் கடவுள்மையவாதத்தில் (神本主義) பயன்பட்டது. பகுத்தறிவு என்ற சொல் பெரும்பாலும் நவீன மேற்கின் பகுத்தறிவுவாதத்தில் பயன்பட்டது. பகுத்தறிவை, தர்க்கரீதியாகச் சிந்திக்கும் பகுதியாக, பெரிய மனத்தின் ஒரு பகுதியாக, வரம்புபடுத்துவதும் உண்டு. கிழக்கு இத்தகைய பிரிவுகளுக்குப் பழகவில்லை. வெளிப்பாட்டு மதத்திலும் மீவியற்பியலிலும் பெரிதும் அக்கறை காட்டாத கிழக்கில், இத்தகைய பிரிவுகள் தேவையும் இல்லை. மனம், உடல் ஆகியவற்றின் நிரப்புநிலைக் கோட்பாடு என்ற மனித இயல்புக் கோட்பாட்டை அடிப்படையாகக் கொண்ட கிழக்கில், மனமும் உடலும் (心身) என்று குறிப்பிடுகின்றனர்; அது அனைத்தையும் உள்ளடக்குகிறது. கிழக்கு-மேற்கு நாகரிகங்களைப் பகுப்பாயும் இந்நூலில் ஆத்மா, மனம், பகுத்தறிவு ஆகியவை ஒன்றாகவே கையாளப்படுகின்றன. ஏனெனில் அவை அனைத்தும் நியோகார்டெக்ஸிலிருந்து பிறந்தவை. நியோகார்டெக்ஸுக்குள் நுழைந்து ஆத்மாவையும் மனத்தையும் பகுத்தறிவையும் பகுப்பாய்வது இந்நூலின் நோக்கம் அல்ல.
புவிசார் அரசியல் நிலைமைகளால், தற்காப்புக்காக மேற்கு கிழக்கைவிட மிக அதிகம் முயல வேண்டியிருந்தது. அது மனத்தை வழிபட்டு, அதை மையமாகக் கொண்டு ஒன்றுபட்டது. மேற்கத்திய நாகரிகம் மனத்தை உள்ளுணர்விலிருந்து பிரித்து, மனத்தைத் தனிச்சிறப்பான இருப்பாகக் கையாள்கிறது. மேற்கத்திய நாகரிகத்தை ஆராய்ந்தால், தொடக்கத்தில் மனத்தின் இருப்பைப் பைன் கூம்பாகவும் ஆத்மாவின் கண்ணாகவும் சித்திரித்து அவற்றை வழிபட்டது தெரிகிறது. கிரேக்க-ரோம நாகரிகத்தில் இந்த அடித்தளங்கள் அமையத் தொடங்கின. பின்னர், மன வழிபாடு மதத்தோடு இணைந்து, கடவுள்மையவாதத்தை மேற்கத்திய நாகரிகத்தின் மையமாகக் கொண்ட இடைக்கால இருண்ட காலத்தை மேற்கு கடந்தது.163 நவீன காலத்தில், மன வழிபாடு பகுத்தறிவுவாதத்தில் பகுத்தறிவை மையமாகக் கொண்ட தத்துவ முறைமையாக வளர்ந்தது. இறுதியில், மன வழிபாடு ஆயிரக்கணக்கான ஆண்டுகள் மேற்கத்திய நாகரிகத்தின் தத்துவ முறைமையின் மையமானது.
மன வழிபாட்டு நாகரிகத்தில் உள்ளுணர்வுக்கும் மனத்துக்கும் இடையே மோதல் எழுவதால், மனிதன் தன் முழுமையைக் காக்க முடியாமல் அந்நியமாகிறான் (alienated). இந்த அந்நியமாதல் உணர்வை வெல்வதற்கோ, மனத்தின் இயற்கைக்கு அப்பாற்பட்ட தன்மையை நிரூபிப்பதற்கோ, இயற்கைக்கு அப்பாற்பட்ட ஓர் இருப்பை உருவாக்கி அதோடு மனத்தை ஒன்றாக்க (identify) வேண்டியதாகிறது. மனிதனை ஒத்த, ஆனால் இயற்கைக்கு அப்பாற்பட்ட கடவுளை அவன் உருவாக்குகிறான். கடவுளை உருவாக்கிய பின், மன நிகழ்வுகளை விளக்கும் முயற்சியைக் கடந்துநிற்பவரான கடவுளிடம் ஒப்படைத்துவிட்டால் போதும். ஃபிராம் கூறியதுபோல “இறையியல் மறைஞானத்தில் முடிகிறது”; ஃபாயர்பாக்கும் சுட்டிக்காட்டியதுபோல “மனிதனுக்குக் கடவுள் என்பது அவனுடைய மனமே, அவனுடைய ஆத்மாவே”. 164 மனம் கடவுளோடு இணைந்ததும், உடல் பருப்பொருளாகக் கருதப்பட்டு, ஆவி-உடல் பிரிவு தெளிவாகிறது. இயற்கையைப் பருப்பொருளாகக் கருதுவதால், மனிதனுக்கும் இயற்கைக்குமான எதிர்நிலைப் பிரிவு (dichotomy), கடவுளுக்கும் இயற்கைக்குமான எதிர்நிலைப் பிரிவோடு சேர்ந்து எழுகிறது.
இயற்கைக்கு அப்பாற்பட்ட மனத்தைத் தத்துவ நோக்கில் பகுத்தறிவுரீதியாகக் கையாண்டால், அதுவே மீவியற்பியலின் தோற்றமாகிறது. அடிப்படையிலேயே பகுத்தறிவுக்கு ஒவ்வாத மன நிகழ்வுகளைப் பகுத்தறிவுரீதியாக விளக்க வேண்டிய புதிர்ப்பாதையில் விழுகிறோம்; முடிவில்லாத, அறிய முடியாத இந்தத் தேடலை இறுதியில் பாதியிலேயே கைவிட வேண்டியதாகிறது; அது “பகுத்தறிவுக் கடவுள்” என்ற அரக்கனின் பிறப்பாக வெளிப்படுகிறது. மனிதன் கடவுளின் இடத்தைப் பிடிக்கிறான். பார்மெனிடீஸின் மனத்திலிருந்து ஹெகலின் முழுமுதல் ஆன்மா வரையிலான பாதை அதுவே. மறுமலர்ச்சிக்குப் பிந்தைய மேற்கத்திய நாகரிகத்தில், “மதம் மக்கள்திரளின் மீவியற்பியல்; மீவியற்பியல் தத்துவவாதிகளின் மதம்” என்பதை உணர்கிறோம். மதம் முன்னிறுத்திய மனம், மேற்கில் நவீனப் பகுத்தறிவுவாதத்துக்கும், பின்னர் 20ஆம் நூற்றாண்டின் கருத்தியல் காலத்துக்கும் செல்கிறது.165
20ஆம் நூற்றாண்டு மேற்கத்தியத் தத்துவத்தின் குழப்பம் இங்கே உள்ளது. இடைக்கால இறையியலும் நவீன மீவியற்பியலும் வீழ்ந்த களத்தில் அறிவியல் மட்டுமே எஞ்சியுள்ளது. அறிவியல் சார்ந்திருக்கக்கூடிய தத்துவ அடித்தளத்தை மேற்கு புதிதாகக் கட்டியெழுப்ப வேண்டும். மேற்கு வளர்த்த அறிவியலின் மீதோ, தொழிற்புரட்சியின் வழித்தோன்றலான செயற்கை நுண்ணறிவின் (AI) மீதோ மனிதகுலத்தின் எதிர்காலத்தைப் பணயம் வைக்க முடியாது. ஆரோக்கியமான தத்துவ முறைமையை வளர்க்க வேண்டுமென்றால், மேற்கு மனித இயல்பு குறித்துப் புதிய அணுகுமுறையை மேற்கொள்ள வேண்டும்.
கிழக்கு, மன நிகழ்வுகளை மனிதன் கொண்டிருக்கும் ஒரு செயல்பாடாகப் புரிந்துகொண்டு, இயல்பானவையாகக் கருதி, இயற்கை நிகழ்வுகளின் ஒரு பகுதியாகக் காணும் மனப்பான்மையைக் கொண்டுள்ளது. மன-உடல் ஒருமை, லீ-சீ கோட்பாடு (理氣論) ஆகிய சிந்தனைகள் இதையே அடிப்படையாகக் கொண்டுள்ளன. பிரிக்கப்பட்ட மனத்தைச் சார்ந்த மதத்தோடோ மீவியற்பியலோடோ இணைக்கும் போக்கும் இல்லை. ஆரோக்கியமான அறம், அரசியல், அரசியல் பொருளாதாரம் ஆகியவற்றில் கவனம் செலுத்தப்படுகிறது. கிழக்கத்திய நாகரிகத்தில் மனம் உள்ளுணர்வோடு இசைவுபெற்று, மனிதனையும் இயற்கையையும் இணைக்கும் பங்கை ஆற்றுகிறது. கிழக்கில் டாவோவின் தத்துவம் மனிதனையும் இயற்கையையும் இணைக்கிறது; கன்பூசியனிசம் மனிதனையும் மனிதனையும் இணைக்கிறது. இந்த இணைப்புகளால் மனிதன் பிரிவின்றித் தன் முழுமையை (integrity) காத்துக்கொள்கிறான். கேதே கூறியதுபோல, “இயற்கையை அறிவது முழு மனிதனே; வாழும் மனிதனும் முழு மனிதனே.”166 கிழக்கத்திய நாகரிகத்தில், இயல்பான மனித இயல்புக் கோட்பாட்டின் மூலம் முழுமையான மனித இயல்பை நாடுவது சாத்தியமாகிறது. இந்தச் சிந்தனை கிழக்கத்திய நாகரிகத்தின் அடித்தளமாக அமைகிறது. மேற்கின் மனித இயல்புக் கோட்பாடு, கடவுளுக்கும் மனிதனுக்குமான உடன்படிக்கையையோ, மனித இயல்பைச் சார்ந்த மனிதர்களுக்கிடையிலான சமூக ஒப்பந்தத்தையோ நாடுகிறது. சட்டங்களும் நிறுவனங்களும் முக்கியமாகின்றன. கிழக்கின் மனித இயல்புக் கோட்பாடு, பிறவியிலேயே அமைந்த மனித இயல்பின் வரம்புக்குள், ஒவ்வொருவரின் முயற்சியால் தனிப்பண்பை வளர்ப்பதில் கவனம் செலுத்துகிறது. கிழக்கின் இந்த மனித இயல்புக் கோட்பாடு அறவியல், அரசியல் பொருளாதாரம் ஆகியவற்றின் வளர்ச்சிக்கு இட்டுச் செல்கிறது.